13 Nisan: Veri tabanları ve bilgi hizmetlerinde kullanımı

13 Nisan'daki derste üzerinde duracağımız başlıklarla ilgili hatırlatıcılar şu slaytlarda.  

Gelecek hafta yapacağımız derste aşağıdaki soruların yanıtlarını tartışacağız (lütfen soruları dersten önce kendiniz yanıtlamaya çalışın):

• Bilgi kaynağı olarak değerlendirilen veri tabanları nasıl oluşur?
• Kurumlar bu kaynaklara nasıl erişir?
• Bu kaynakların avantajları neler?
• Bu kaynakların dezavantajları neler?
• Adil kullanım kurallarının ihlali ne demek?
• Arşivleme sorunu ne demek?
• Hangisi/hangileri bibliyografik veri tabanı örneği olabilir?
• ScienceDirect
• Ulrichsweb
• Scopus
• Atıf veri tabanı nedir? Ne tür veri tabanı türüne girer? En bilinen örnekler nelerdir?
• Etki faktörü nedir?
• Federe arama motoru nedir, bu tip bilgi keşfetme ve erişim araçlarının bilgi hizmetleri açısından avantajları nelerdir?
• "Bibliyometri"nin bilgi yönetimi açısından önemi nedir? Bilgi hizmetlerinin geliştirilmesi konusunda bibliyometrik araştırmalardan ne şekilde faydalanılabilir?
• Big deal ne demektir? Bilgi hizmetlerine etkisi nedir?
• Açık arşivler ile ilgili politika geliştirmenin önemi ve bilgi hizmetleri açısından yararı nedir?

6 Nisan: Yeni nesil bilgi uzmanları

6 Nisan'daki dersle ilgili aşağıdaki hazırlığı yapmanızı öneriyorum:  

• Bu derste anlatılacaklarla ilgili ayrıntılar için Chapter 5’i okuyun.
• Şu tezi inceleyin: (Cevher, 2023)
• Giriş: s.1-7
• Kavramsal Arka Plan: 13-49
• Tartışma:109-119
• Sonuç: 120-128
  

• Son teslim tarihi 6 Nisan olan (bkz. ÖYS - BBY 154 - 18 Mart haftası) aşağıdaki ödeviniz için yapacağınız hazırlık, dersi daha kolay takip etmenize yarar.
• «Bilgi uzmanlarının değişen rolleri»: Aşağıdaki alıntıyı bilimsel kaynaklardan yararlanarak açıklayın:  
• “Information professionals who learn about how these trends impact (positively and negatively) the information community will become tomorrow’s leaders. Libraries, nonprofit organizations, businesses, and governments alike need information professionals who are knowledgeable about the trends, opportunities, issues, and concerns of the information landscape today. Furthermore, these information professionals demonstrate an ability to help organizations adapt to change in the future: another essential quality of the information professional!” (Information Services Today: An Introduction (p. 6))
• Değişim yönetimi nedir, neden gereklidir, nasıl gerçekleştirilir sorularının yanıtlarını araştırın (herhangi bir metin teslim etmeniz gerekmiyor, ancak lütfen sınıfta konuşmaya hazır olur).

Dersi özetleyen slaytlara şuradan erişebilirsiniz (okumanız/incelemeniz gerekenler slaytlarda linkler halinde yer alıyor).

23-30 Mart: "Danışma hizmetleri"nden "yeni nesil bilgi hizmetleri"ne

Gelecek iki haftanın dersiyle ilgili yapmanız gereken hazırlık, yararlanabileceğiniz kaynaklar ve inceleme ödevlerinin olduğu slaytlara şuradan erişebilirsiniz. 

Lütfen 30 Mart teslim tarihli ödevi unutmayın. Gerekli yönlendirmeler, yukarıda paylaştığım slaytlarda ve BBY ÖYS'de dersin 30 Mart haftasında yer alıyor.

Okumanızı/incelemenizi öneririm

"IFLA Dynamic Unit and Impact Award": https://www.ifla.org/g/professional-council/ifla-dynamic-unit-and-impact-award/ 

"Covid yılından alınacak dersler": https://gazeteoksijen.com/dunya/covid-yilindan-alinacak-dersler

16 Mart: Dönüşüm - Nede gerekli? Neden gerekli?

Gelecek haftaki derste konuşacaklarımızı özetleyen slaytlara şuradan erişebilirsiniz. (Sunumu düzgün şekilde görüntüleyebilmek için cihazınıza indirip MS PowerPoint uygulamasında açmanız gerekebilir). 

Lütfen derse gelmeden önce aşağıdaki hazırlıkları yapın:

• ÖDEV: "Libraries" ve "needs assessment" konularının ne gibi bir bağlantısı var? Bir başka deyişle, "ihtiyaç analizi" nedir, yöntemleri nelerdir, bilgi merkezlerinde yeni hizmetler tasarlanırken neden ve hangi aşamada uygulanmalıdır? (Son teslim tarihi: 16 Mart 2023 - 23.59)
• Bu konu ile ilgili olarak, bilimsel kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmış, kaynakçası ve atıfları olan 750-1000 kelime aralığında bir metin teslim etmeniz ve derste bu konu ile ilgili olarak konuşmaya hazır olmanız gerekiyor. 
• Bu ödevi, dosya adını aşağıda gösterilen şekilde yaparak BBY ÖYS'de bu dersin 16 Mart haftasında tanımlanmış ödev etkinliğine yükleyin: AdınızSoyadınız_Libraries&NeedsAssessment.docx

• Geçtiğimiz yıllarda gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu katılımcılarının, geleceğin profesyonellerinin nasıl eğitilmesi gerektiği konusundaki görüşlerini özetleyen şu metni lütfen dikkatle okuyun, metinde yer alan bağlantıları inceleyin (özellikle Jack Ma'nın konuşmasına ait videoyu mutlaka izleyin), konuşan kişilerin kim olduklarını araştırmanızı da öneririm.

• Yenilikçi bilgi hizmetlerine örnekler için şu iki bağlantıyı inceleyin: 
• Innovative library services “in the wild” (PEW Research)
• Public Library Innovation Programme (EIFL)
• 50 times libraries surprised everyone with their creativity and sense of humor (Boredpanda):

9 Mart: Bilgi merkezleri: “Kaynak odaklı”? / “Hizmet odaklı”?

Bu dönem arka arkaya alacağınız Bilgi Erişim ve Bilgi Hizmetleri dersleri aslında temel noktalarda birbiriyle ilişkili konular içeriyor. Bu bağlamda düşünerek "bilgi hizmetleri" konusuna çok genel bir giriş yapmak için lütfen şu basit videoyu izleyin. Videonun transkripsiyonuna ihtiyacınız olursa o da şurada. (Olası mesleki ilgi alanlarınız hakkında fikir oluşturmak ya da güncel konulardaki bazı temel bilgileri takip etmek için başlangıç olarak "commoncraft" videolarını izleyebilirsiniz. Bu videolar, neleri bilmediğiniz ve neleri daha fazla araştırıp öğrenmeniz gerektiği hakkında size fikir ve/veya başlangıç bilgisi verebilir.)

Bu haftaki dersten önce ayrıca, Library Guides (Konu rehberleri) ile ilgili araştırma yapmanızı ve şu kitabın 1. bölümünü (Chpt. 1. A Short History of LibraryGuides and Their Usefulness to Librarians and Patrons) okumanızı öneriyorum: Using LibGuides to Enhance Library Services A LITA Guide (proxy ayarı gerekir).

Bu haftaki derste üzerinde duracağımız konuları özetleyen slaytlara ve okuma listesine de şuradan erişebilirsiniz.

2022-2023 Bahar Dönemi - BBY 154 Bilgi Hizmetleri - Giriş

2022-2023 Bahar Döneminde yürüteceğimiz BBY 154 (ve BBY 502) Bilgi Hizmetleri dersinin künyesi ve kaynakları ile ilgili bilgiler ile geçen yılın ders slaytları ve okuma listelerinin yer aldığı bağlantıya erişebileceğiniz sunum şurada.

Dersin yardımcı kaynağı olan Information Services Today adlı kitabın hangi bölümlerinden sorumlu olduğunuzu incelemek için şu slaytlardan da yararlanabilirsiniz. 

Perşembe günleri 13.30'da yapacağımız dersin Zoom oturum bilgilerine BBY ÖYS sistemindeki BBY 154 dersinin ilk haftasına ait açıklamadan erişebilirsiniz.

29 Nisan - 6 Mayıs: Bilgi hizmetlerinin pazarlanması ve değerlendirilmesi

Gelecek haftaki dersin slaytları ve okuma listesine şuradan erişebilirsiniz. (Slaytların içlerinde okumanız/incelemeniz/izlemeniz gereken yönlendirmeler de bulunuyor.) 

Derse hazırlık için ayrıca lütfen şunları yapın:

Google'dan aşağıdaki ekran görüntüsünde verdiğim iki aramayı yapın. Arama sonuçları içinden "otorite" olduğunu düşündüğünüz en az üçer kaynak seçin.

1. 

2. 

1. Neden o kaynakları seçtiğinizi (neden "otorite" olarak değerlendirdiğinizi) açıklayın.
2. Seçtiğiniz kaynaklardan yararlanarak bilgi merkezleri için "pazarlama" ve "savunuculuk" stratejilerinin neler olabileceğini örneklerle açıklayın.
3. Pazarlama ve savunuculuk arasında bir fark olup olmadığını, varsa ne olduğunu açıklayın.
4. Bu çalışmanın sonunda, 11 Mart teslim tarihli ödev için hazırladığınız metni değerlendirin. Konuyla ilgili bilgi veya kavrayış düzeyinizde bir değişiklik oldu mu? Böyle bir farklılık olduysa bu farkın neden kaynaklandığını düşünüyorsunuz? 

Yukarıdaki maddelerle ilgili olarak yapacağınız çalışmayı bana teslim etmeniz gerekmiyor, yalnızca konuyla ilgili olarak dönem başındaki bakış açınızda bir değişiklik olup olmadığını değerlendirmenizi istediğim için bu hazırlık ödevini tanımladım (derste sonuçların ne olduğunu soracağım). 

BBY 154 ve 156 dersleri için ödev: BBY Kariyer Günü değerlendirme yazısı

26 Nisan 2022 Salı günü on birinci kez gerçekleştirilecek olan BBY Kariyer Günü kapsamında yer alan açış konuşması, davetli konuşma ve en az bir panel olmak üzere en az üç farklı oturum hakkında bir "değerlendirme yazısı" yazıp lütfen en geç 27 Nisan 2022 Çarşamba saat 09.00'a kadar ÖYS'de BBY 154 Bilgi Hizmetleri dersinin 29 Nisan haftası altına eklenecek olan ödev etkinliğine yükleyin. 

Bu değerlendirme yazısı ödevi, dönem sonundaki ders başarı notunuza etki edecek şekilde değerlendirilecek. (Bu ödev, hem BBY 156 Bilgi Erişim hem de BBY 154 Bilgi Hizmetleri derslerinin geçme notuna bonus puan olarak etki edecek.) 

Bunun için yapmanız gerekenler şöyle:

Öncelikle,

• Bir konferans değerlendirme yazısı nasıl yazılır araştırın, neleri vurgulamalı, nelere değinmeli, kendi görüşlerinizi nasıl aktarmalısınız, bu konularda fikir edinin.
• Katıldığınız tüm oturumlar için oturum sırasında notlar alın.
• Z-kuşağı mensubu profesyonel "multi-tasker"lar olarak etkinliğin YouTube canlı yayını sırasında da nazik yorum ve sorularınızla etkinliğe katılmayı lütfen ihmal etmeyin;)

Metni hazırlarken şunlara lütfen çok dikkat edin:

1. Metnin; adınız, soyadınız ve dersin kodu ve adı ile başlaması gerekiyor (ayrıca bir kapak sayfası olmayacak).
2. Metinde, her oturumun başlığı, saati ve konuşmacı isimlerini doğru olarak yazıp bunları başlık olarak kullanarak her birinin altında ilgili oturum için değerlendirmelerinizi yapın.
3. Açış konuşması, davetli konuşma ve en az bir paneli değerlendirmeniz gereken metinleriniz toplamda 750 - 1000 kelime arasında olmalı, MS Word formatında hazırlanmalı.
4. Metin, Times New Roman, 12 punto yazı stili, sık aralıklı (single space) ve iki yana hizalı şekilde hazırlanmalı.
5. Hazırladığınız metinleri kaydettiğinizde dosya adı; (küçük harflerle) "adınız_soyadınız_KG2022" biçiminde olmalı (örn. irem_soydal_KG2021).
6. Metin, anlatım bozukluğu ve imlâ hatası kesinlikle içermeyen, mantıklı bir akışa sahip olmalı. 
7. Bu altı maddedeki koşulların tamamını eksiksiz olarak taşımayan metinler değerlendirmeye alınmayacak.

Hazırlayacağınız metin kişisel görüşlerinizi (beğeni ve/veya eleştirilerinizi) içerebilir.

Katılımınız için hepinize şimdiden teşekkürler.

15 Nisan: Ara sınav

Ara sınav 15 Nisan 2022 Cuma günü saat 13.30'da başlayacak. Dersi alan herkesin Emel Doğramacı Amfisinde hazır bulunmasını rica ediyorum.

Başarılar dilerim. 

8-22 Nisan: Yeni nesil bilgi kullanıcıları ve bilgi hizmetleri

Gelecek haftaki dersi (8 Nisan Cuma) 14.30'da başlatacağım. Dersten önce geçen yıla ait ders kaydını dinlemenizi rica ediyorum (hızlandırarak dinlerseniz çok kısa sürede tamamlanıyor:) 

Toplandığımızda size bazı sorular soracağım ve varsa sorularınıza yanıt vereceğim (geçen senenin kaydını Hangouts'tan ayrıca paylaşacağım).

Derse hazırlık için lütfen şunları yapın: 

1. Aşağıdaki kavramların ne olduğunu ve hangi amaçlarla kullanıldığını, alternatiflerinin olup olmadığını, varsa bunların neler olduğunu araştırın (bana yazılı bir şey vermeniz gerekmiyor, dersi dinlemeden önce hazırlık yapmak için araştırmanız iyi olur):

• Reddit
• Tumblr
• Flickr 
• Mashup
• Podcast 
• RSS 
• Delicious 
• Secondlife 
• OCLC Worldcat 
• Tag / "tag"lemek
• Folksonomi 
• Crowdsourcing

2- Bu derste kullandığım şu slaytlar, aşağıda künyesini verdiğim sunuma dayanıyor, ancak bazı güncel notlar da içeriyor. Lütfen slaytlarda verilen çalışmaları okuyun (slayt altında olabilecek notlara ya da üst üste bindirilmiş olabilecek ekran görüntülerine ve metinlere de lütfen dikkat edin). Geçen yıla ait dersin linkini önceden dinlemeniz için sizinle Hangouts'tan paylaşacağım. 


3- Bu derste kullandığımız ve aşağıda künyesi yer alan içeriğe ait orijinal sunumun (Tonta, 2009) sesli versiyonunu dikkatlice dinleyin.

Tonya, Y. (2009). Dijital yerliler ve sanal kütüphaneler: Bilgi hizmetleri sağlayan kuruluşları
nasıl bir gelecek bekliyor? (Konferans). 45. Kütüphane Haftası. 3 Nisan 2009, Osmanlı
Bankası Müzesi ve Araştırma Merkezi, İstanbul.

4- Şu makaleyi okuyun:
Yaşar Tonta, Dijital yerliler, sosyal ağlar ve kütüphanelerin geleceği. Türk Kütüphaneciliği, 23, 742-768, 2009.


5- Aşağıda künyesi verilen tezin;

• "Konunun önemi" (s. 1-3), 
• "Ağ kuşağının bilgi davranışları" (s. 37-63) ile
• "Değerlendirme ve sonuç" ve "Öneriler" (s. 127-145)

bölümlerini okuyun:

Dalkıran, Ö. (2017). Ağ kuşağının bilgi davranışları: Üniversite öğrencileri üzerine bir inceleme. Yayımlanmamış Doktora tezi. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.

1 Nisan: Dijital dünyada bilgi hizmetleri (derse hazırlık)

Gelecek hafta işleyeceğimiz derse yönelik olarak aşağıdaki tartışma başlıkları ile ilgili hazırlanırken şu slaytlardan ve ilgili kaynaklardan yararlanabilirsiniz.

1. “Derme geliştirme” nedir?
• Günümüzde bir bilgi merkezi tamamen elektronik kaynaklardan oluşabilir mi? Yanıt evetse, bunun koşulları neler olabilir?
• Bilgi kaynaklarının maliyeti, güvenilirliği ve korunması ile “derme geliştirme” kavramının bağlantısı nedir?
• Internet üzerinde yer alan bilgi kaynaklarının ortalama yaşam süresinin (lifespan) sınırlı olmasının bilgi hizmetlerine ne gibi etkisi olabilir?
• Önlemler?
• Alternatifler?
2. Kurumsal ya da kişisel dermelerde yer alan bilgilerin dağıtık yapısı ne tür uygulamalarla birleştirilebilir?
3. “Soruyu doğru sorduysak Google mutlaka doğru sonucu verir” mi?
• Internet’te karşılaştığımız bilgiler için ne gibi değerlendirme kriterleri var?
4. “Dijital uçurum (digital gap)” – “bilgi okuryazarlığı (information literacy)” – “yeni nesil bilgi hizmetleri”
• Bu kavramlar arasında ne gibi bir bağlantı olabilir?

25 Mart: Veri tabanları ve bilgi hizmetlerinde kullanımı

Derste üzerinde duracağımız başlıklarla ilgili hatırlatıcılar şu slaytlarda.

Gelecek hafta yapacağımız derste aşağıdaki soruların yanıtlarını tartışacağız (lütfen soruları dersten önce kendiniz yanıtlamaya çalışın):

• Bilgi kaynağı olarak değerlendirilen veri tabanları nasıl oluşur?
• Kurumlar bu kaynaklara nasıl erişir?
• Bu kaynakların avantajları neler?
• Bu kaynakların dezavantajları neler?
• Adil kullanım kurallarının ihlali ne demek?
• Arşivleme sorunu ne demek?
• Hangisi/hangileri bibliyografik veri tabanı örneği olabilir?
• ScienceDirect
• Ulrichsweb
• Scopus
• Atıf veri tabanı nedir? Ne tür veri tabanı türüne girer? En bilinen örnekler nelerdir?
• Etki faktörü nedir?
• Federe arama motoru nedir, bu tip bilgi keşfetme ve erişim araçlarının bilgi hizmetleri açısından avantajları nelerdir?
• "Bibliyometri"nin bilgi yönetimi açısından önemi nedir? Bilgi hizmetlerinin geliştirilmesi konusunda bibliyometrik araştırmalardan ne şekilde faydalanılabilir?
• Big deal ne demektir? Bilgi hizmetlerine etkisi nedir?
• Açık arşivler ile ilgili politika geliştirmenin önemi ve bilgi hizmetleri açısından yararı nedir?